Sismik İzolasyon

Sismik İzolasyon

SİSMİK İZOLASYON SİSTEMİ
(BASE ISOLATION SYSTEM)

Depremden bağımsız bina teknolojisi

rubber bearing friction pendulum hibrid sistemler

EMKE İnşaat 1983’den beri inşaat, mühendislik ve gayrimenkul işleriyle uğraşmaktadır. Ülkemiz dünyanın belli başlı deprem kuşaklarından biri üzerinde olduğundan EMKE Türkiye’de “Taban İzolasyon Teknolojisini” yaymak ve tanıtmak isteğindedir.
Sismik izolasyon deprem hasar potansiyelini düşürmek için kullanılan basit yapısal bir dizayn yaklaşımıdır. Bir çok taban izolasyonlu bina; depremleri tahmin edildiği gibi başarıyla atlatmıştır (Kobe, Northridge depremleri).
Sismik izolasyon yapının depreme dayanma kapasitesini arttırmak yerine binaya gelen sismik enerjiyi binaların periyodunu uzatarak azaltma esasına dayanan depreme dayanıklı bir dizayn yaklaşımıdır. Bu teknolojinin doğru uygulamaları büyük depremler sırasında bile binaların elastik davranmasını sağlar. Şaşırtıcı olanda bu yaklaşım prensibinin hayli basit olmasıdır.
Günümüzde bina dizayn ve inşaat şartnameleri yalnızca can güvenliğini gözönüne alır. Aynı zamanda da günümüz şartname binaları genelde deprem sonrası kullanılamaz hale gelir. Fakat geçmişteki depremlerden edinilen tecrübeler maddi hasarında oldukça fazla olduğunu hatta iş kesilmesi riskinin de çok önemli bir parametre olduğunu göstermiştir. Maddi kayıplar işyerindeki ekipmanların hasarı mevcut ve stoktaki ürünlerin hasarı, üretimin durması ve siparişlerin yetiştirilememesi şeklinde olur. Taban İzolasyon Sistemi sayesinde aşağıdaki yararlar sağlanır:

  1. Can güvenliği sağlanması
  2. Yapısal Hasarların önlenmesi
  3. Yapısal olmayan Hasarların önlenmesi
  4. İş kesilme riskinin önlenmesi
  5. Deprem sonrası fonksiyon kaybının önlenmesi
  6. Pazardaki payın korunması
  7. Araştırma ve Geliştirme projelerinin korunması
  8. Tarihi bina ve değerlerin korunması

Taban İzolasyon Sisteminin uygulandığı binalarda aşağıdaki sonuçlar elde edilir:

  1. Elastik davranış
  2. Yapıya gelen kuvvetler azalır
  3. Kat ivmeleri küçülür
  4. Katlar arası deplasmanlar küçülür, hemen hemen bütün katlar yaklaşık aynı deplasmanı yapar yani rölatif kat deplasmanları sıfıra yaklaşır.

Yapılan bir araştırmaya göre Taban izolasyonlu bina Richter ölçeğine göre 8 büyüklüğündeki bir depremi sanki Richter ölçeğine göre 5.5 büyüklüğündeki deprem gibi hisseder.
Taban izolasyon sistemi uygulanacak yeni binalarda bina toplam maliyetini projeye bağlı olarak arttıracaktır. Fakat bina fonksiyonunun önemini (hastaneler, polis istasyonları, okullar, v.b.) ve muhteviyatının değerini (bilgi işlem merkezleri, hastaneler, laboratuarlar, yarı iletken fabrikaları, v.b.)düşünürsek bu oran deprem sonrası hasarlar ve fonksiyon kaybı düşünüldüğünde çok komik kalacaktır. Geçmiş depremlerden bazı maddi kayıp örnekleri verecek olursak:

Northridge Depremi-Ocak 17,1994:

6.7 Mw , 15 saniye, toplam hasar: 30 milyar $

Olive View Hospital(Normal Bina): 400 milyon $ değerinde tıbbi ekipman ve alet hasarı.
Bu binada taban ivmesi 0.80g iken çatıda 2.30 g ye yukselmiştir.

USC Hospital (Taban İzolasyonlu Bina): Yapısal ve yapısal olmayan hasar yok. Bu binada taban ivmesi 0.37g iken 0.11g ye düştüğü gözlenmiştir.

  1. Kobe Depremi-Ocak 17,1995:

6.9 Mw, 20 saniye, toplam hasar:150-200 milyar $ (Japonya bütçesinin % 4 ü)

West Japan Postal Savings Computer Center(Taban İzolasyonlu Bina): Yapısal ve yapısal olmayan hasar yok. Bu binada ki mevcut ekipman sayesinde taban ivmesinin deprem sırasında 0.40g iken çatıda 0.12g ye düştüğü ölçülmüştür. Normal bir binada da taban ivmesinin 0.37 iken çatıda 1.18g ye yükseldiği gözlenmiştir.

17 Ocak 1995 Kobe depreminden sonra Japonya’da Taban İzolasyonlu Binaların talebinde bir patlama olmuştur. 1995 ‘e kadar 80 binaya uygulanmışken günümüzde 800 kadar binaya uygulanmıştır. Bu talebin artmasında Kobe’de bulunan iki taban izolasyonlu binanın depremde sırasındaki mükemmel davranışı da etkili olmuştur.

 

ROBINSON SEISMIC LTD
www.rslnz.com

Türkiye Distribütörü:
EMKE İnşaat Ltd. Şti.
www.emke.com.tr

Mehmet Emre ÖZCANLI

Airport Hill Yenibosna
Merkez Mh. Degirmenbahçe Cd.
No:11 A Blok Daire:14 Bahçelievler
İSTANBUL
Tel : 212 653 37 35
Fax: 212 653 60 02
GSM: 533 514 92 86
Email: emke@emke.com.tr